Δευτέρα, 12 Ιανουαρίου 2015

5ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ
7-8 Φεβρουαρίου 2015 - Πολιτιστικό Κέντρο Γέρακα, Αθήνα
Κλειτάρχου & Αριστείδου, Γέρακας - Τηλέφωνο: 210 6619937
Συν-Διοργάνωση:
-Δήμος Παλλήνης
-Φίλοι Επικούρειας Φιλοσοφίας “Κήπος Αθηνών”, “Κήπος Θεσσαλονίκης”



 

Τετάρτη, 11 Ιουνίου 2014



Σύμφωνα με τον Χαράλαμπο Θεοδωρίδη1, η φιλοσοφία έχει κέντρο και προορισμό τον άνθρωπο, την κατάστασή του και τη θέση του στην κοινωνία.
Τα ολοκληρωμένα φιλοσοφικά συστήματα, και περισσότερο αυτά των ελληνιστικών χρόνων, δίνουν ιδιαίτερο βάρος στην ηθική, που εξετάζει ακριβώς τον άνθρωπο και προτείνει τον τρόπο να ζει τη ζωή του.
Παράλληλα με την γνωσιοθεωρία τους, τη λογική όπως λέμε, εξετάζουν την ικανότητα του ανθρώπου και τον τρόπο, τη μέθοδο για να αντιληφθεί τα πράγματα,
και μαζί μ’ αυτά καταπιάνονται να δομήσουν τη φυσική τους θεωρία, να εξηγήσουν δηλαδή τον κόσμο μέσα στον οποίο βρισκόμαστε.
Είναι επόμενο αυτά τα διακριτά εννοιολογικά τμήματα να συνδέονται απόλυτα μεταξύ τους καθώς το ένα βασίζεται και δικαιολογεί το άλλο.

Όμως στη λογική πως οι αντιλήψεις που διαμορφώνουμε – και στη φιλοσοφία2 - επηρεάζονται από την κοινωνική θέση του φορέα τους, θ’ ανοίξουμε εδώ μια παρένθεση. Γιατί με βάση τα προηγούμενα θα πρέπει να δικαιολογήσουμε την ιδεαλιστική φιλοσοφία, ακριβώς γι αυτό που είναι: Καθώς επιθυμεί τη διαστρωμάτωση της κοινωνίας για να την στηρίξει, θα μας πει πως δεν μπορούμε να αντιληφθούμε καθαρά αυτά που γίνονται είτε γιατί τα καθορίζει μια υπέρτατη δύναμη3 είτε γιατί είναι εικονικά είτε γιατί είναι μηχανικά τακτοποιημένα4 και πορεύονται μια χαρά για εμάς χωρίς εμάς.

Η ελληνική φιλοσοφία στο σύνολό της δέχεται σαν επιδίωξη ζωής για τον άνθρωπο την ευτυχία του. Για τον Επίκουρο μάλιστα αυτή είναι και η χρησιμότητα - η αποστολή - της ίδιας της φιλοσοφίας. Σύμφωνα με τον ορισμό που μας παραδίδει ο Σέξτος, - ο ίδιος ο Επίκουρος δεν τα πήγαινε καλά με τους ορισμούς, - η φιλοσοφία είναι σκέψη και δράση που σκοπό έχει να υπηρετήσει την ευτυχισμένη ζωή5. Θα φιλοσοφήσουμε λοιπόν για να βρούμε τον πιο σύντομο δρόμο για την ευδαιμονία. Χωρίς περιττές συνταγές, όπως γράφει στην πέτρα ο Διογένης από τα Οινόανδα: πρώτα θα αναρωτηθούμε τι είναι η ευτυχία κι έπειτα τι φέρνει την ευτυχία6.
Εδώ θα επισημάνουμε την προσήλωση του Επίκουρου στο αληθινά ζητούμενο. Η φιλοσοφία δεν είναι για τη φιλοσοφία, ούτε η επιστήμη για την επιστήμη. Καμιά δραστηριότητα δεν υπηρετεί τον εαυτό της μα όλες τον άνθρωπο για την επίτευξη της ευτυχία του.

Ο Επίκουρος κι εδώ δεν ψάχνει για ορισμούς. Αναγνωρίζει πως η βάση της ύπαρξής μας είναι ωφελιμιστική. Κι όλα όσα κάνουμε ή δεν κάνουμε είναι για την ευχαρίστησή μας. Και διακρίνει ως σύμφυτο, συγγενικό, που θα πει μ’ αυτό γεννιόμαστε, αγαθό την ηδονή7. Αυτή τραβάει σαν μαγνήτης όλα τα ζωντανά πλάσματα όπως τα μικρά παιδιά, πριν τα φορτώσει η κοινωνία με τις έγνοιες και τα υπόλοιπα.
Κάθε ζωντανό πλάσμα απ’ τη φύση του, κι όχι από κάποια προηγούμενη γνώση, αποφεύγει τον πόνο κι αποζητά την ηδονή8. Μ’ αυτά τα λόγια, που αποδίδει και πάλι ο Σέξτος στους επικούρειους, ορίζεται άμεσα και τόσο απλά και σε ποια ηδονή αναφέρονται.
Αυτή που νιώθουμε καθ’ όσο απουσιάζει ο πόνος, η έλλειψη, η οδύνη. Η ηδονική κατάσταση απουσίας σωματικού πόνου και ταραχής στην ψυχή9. Την ηδονή που όλοι μας αποζητάμε όταν μας βασανίζουν προβλήματα υγείας, όταν μας κόβει η πείνα,
- να συμπληρώσουμε και τις ταραχές των καιρών μας, - όταν δεν καλύπτουμε την επιταγή, όταν δε μας φτάνουν για το νοίκι ή τη δόση του δανείου. Η επικούρεια ηδονή υπάρχει, όταν δεν έχουμε βάλει τέτοιες υπογραφές κι όταν δεν έχουμε απλώσει τα πόδια πέρα απ’ το πάπλωμα.

Έτσι, σύμφωνα με τα προηγούμενα, μοιάζει εύκολο κι απλό να είμαστε ευτυχισμένοι. Σα να είναι το πιο φυσικό πράγμα. Σα να το έχουμε μέσα μας να γεννιόμαστε μ’ αυτό. Σα να είναι η ίδια η ζωή συνώνυμη με την ευτυχία.
Πολύ αισιόδοξο και ταυτόχρονα, κατά τους επικούρειους, πολύ αληθινό!
Και σε απόλυτη αντίθεση - ανοίγουμε την παρένθεση ξανά - με τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη των νεανικών του συγγραμμάτων, που δίδασκαν πως ο άνθρωπος είναι η ψυχή του, που είναι ξέχωρη από το σώμα (δυισμός), κι όταν βρίσκεται σ’ αυτό βιώνει το θάνατό της, και περιμένει το θάνατο του σώματος για να απελευθερωθεί, επομένως – όπως έλεγαν – καλύτερα να μη γεννιόμαστε, αλλά αφού την πατήσαμε, κατά το κοινώς λεγόμενο, θα το υποστούμε μέχρι ν’ αποδημήσουμε στους ουρανούς.
Για τον Πλάτωνα η φιλοσοφία ήταν «μελέτη θανάτου». Για τον Επίκουρο εργαλείο για την ευζωία.

Ο Θεοδωρίδης γράφει πως ολόκληρο το φιλοσοφικό οικοδόμημα του Επίκουρου βασίζεται στο ότι ο άνθρωπος είναι αρκετός να φτιάξει την ευτυχία του αρκεί να λείψουν οι ενοχλήσεις10.
Τι θα πει ο άνθρωπος είναι αρκετός να φτιάξει την ευτυχία του;
Σε ποια δύναμη θα βασιστεί για να το πετύχει;
Θα εστιάσουμε σ’ αυτό το ερώτημα, γιατί εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της ηθικής φιλοσοφίας του Επίκουρου. Και θα απαντήσουμε αμέσως.

Ο άνθρωπος είναι αρκετός γιατί είναι ελεύθερος. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος απλά γιατί νιώθει τον εαυτό του ελεύθερο. Δεν υπάρχει πουθενά στη φιλοσοφία παρόμοια εμπιστοσύνη και ανάδειξη της βούλησης ως κινητήρια δύναμη των ενεργειών του ανθρώπου. Γι αυτό οι μελετητές του Επίκουρου δεν αναφέρονται σε οποιαδήποτε ελευθερία αλλά σε επικούρεια ελευθερία, που δεν είναι άλλη από αυτή που από τη φύση μας διαθέτουμε.
Εκεί την αποδίδει ο δάσκαλος στηρίζοντάς την στη φυσική του με την περίφημη παρέγκλιση στην κίνηση των ατόμων. Δεν θ’ αναφερθούμε εδώ στη φυσική θεωρία του Επίκουρου, θα επισημάνουμε μόνο, πως ενώ ασπάστηκε την ατομική θεωρία του Δημόκριτου, διαφοροποιήθηκε στο σημείο που αυτή συγκρούονταν με το τυχαίο και με την ελεύθερη βούληση.
Έτσι ανάγκασε τον Λουκρήτιο να τον υμνήσει σαν μέγα διαφωτιστή11, λέγοντας πως δεν μπορεί ο άνθρωπος πλάσμα της φύσης να διαθέτει βούληση κι η φύση η ίδια να είναι σκλαβωμένη στην ανάγκη. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο νεαρός Καρλ Μαρξ με τη διδακτορική του διατριβή «Για τη διαφορά ανάμεσα στη Δημοκρίτεια και Επικούρεια φιλοσοφία της Φύσης».
Ξεκινώντας απ’ αυτή την αλήθεια12 ο Επίκουρος πολεμάει ν’ ανατρέψει όλα όσα βαραίνουν τη ζωή του ανθρώπου και στέκονται εμπόδιο στην ευτυχία του.
Στον αντίποδα οι συγκαιρινοί των επικούρειων στωικοί αναγνώριζαν την άσκηση της ελεύθερης βούλησης μόνο ως προς την αποδοχή ή μη της σκόπιμης αλληλουχίας αναγκαίων συμβάντων που συνιστούν τη μηχανική αρμονία του κόσμου. Η ελευθερία τους έτσι συνιστούσε την υποταγή μας στη μοίρα.
Είναι γνωστό ότι παρθενογένεση δεν υπάρχει. Κι ο Επίκουρος δεν προέκυψε από το πουθενά. Από μικρό παιδάκι γνωρίζει τον Όμηρο, τη φιλοσοφία του Πλάτωνα και των ιδεαλιστών, θαυμάζει τις γνώμες των φυσικών φιλοσόφων και των σοφιστών και ακολουθεί σε πολλά τον Δημόκριτο. Ζει όλες τις αναστατώσεις από τους πολέμους των στρατηγών για επιρροή, παρακολουθεί την απογύμνωση του δήμου στις πόλεις, γνωρίζει τους όρους και τα κίνητρα για όλον αυτόν τον παραλογισμό, αντιλαμβάνεται και τις θεωρίες που οδηγούν στη δεισιδαιμονία και την παθητικότητα του βυθισμένου στη μοιρολατρία ανθρώπου. Γνωρίζει τον εχθρό, τα όπλα και τις μεθόδους του και στρώνει τη διδασκαλία του με δικό του όπλο την αυτοσυνειδησία, τη χειραφέτηση, την άρνηση της ανάγκης.
Ο Επίκουρος δεν βολεύεται με τα περιθώρια χειρισμού δυνατοτήτων που μας παρέχει η φύση (Δημοκρίτεια χρεία) μα με την φυσική δύναμη της βούλησης ώστε να χειριστούμε τα πράγματα για τη ζωή που επιλέγουμε να ζήσουμε.
Μ’ αυτή τη φυσική δύναμη, με το θάρρος της σοφίας, θα ορίσει με τη φορτισμένη από τότε λέξη ηδονή το τέλος, το σκοπό της ανθρώπινης δράσης, που κι αυτό μέσα στη φύση μας βρίσκεται.

«Η αλήθεια απλά υπάρχει. Το ψέμα χρειάζεται να εφευρεθεί». Και πράγματι στα ψέματα και την παραπλάνηση των ιδεαλιστών βρίσκει ο Επίκουρος την πηγή των ενοχλήσεων της ψυχής. Στους φόβους και τις παράλογες επιθυμίες που ταράζουν τη ζωή μας.
Πώς είναι δυνατόν να είμαστε ελεύθεροι όταν η ηθική μας συμπεριφορά καθοδηγείται από το φόβο των θεών ή την ελπίδα για την εύνοιά τους.
Όταν η ζωή μας σκιάζεται από το φόβο του θανάτου.
Με ποιο τρόπο θα ζήσουμε τη ζωή μας όταν προσδοκούμε τη συνέχισή της μετά το θάνατο, όπου θα έχουμε άπειρο χρόνο είτε να διορθώσουμε είτε να χαρούμε όσα στερούμαστε τώρα.
Ή όταν αναρωτιόμαστε σε τι πλάσμα θα φωλιάσει η ψυχή μας όταν επανέλθει στη ζωή.
Πώς θα ζήσουμε ελεύθεροι κι ατάραχοι όταν φορτωνόμαστε με υπέρμετρες φιλοδοξίες για φήμη κι αξιώματα.
Πώς θα ριχτούμε στον αγώνα για πλούτο κι απολαύσεις χωρίς δουλικότητα προς τον όχλο και την εξουσία όπως λέει χαρακτηριστικά ο δάσκαλος.

Ο Διογένης ο Λαέρτιος μας διέσωσε την επιστολή του Επίκουρου στο Μενοικέα, μια επιστολή για την ευζωία που θα έπρεπε να διδάσκεται αυτούσια στα σχολεία όλου του κόσμου, όπου βρίσκουμε απαντήσεις σ’ όλα τα προηγούμενα.
Εκεί αναδεικνύει τη φρόνηση αξιότερη κι από την ίδια φιλοσοφία13. Είναι η ύψιστη αρετή, ικανή να μας οδηγήσει στην ευζωία. Με τη φρόνηση θα χειριστούμε σοφά τη βούληση, την αυτοσυνειδησία μας, θα πάρουμε την ευθύνη των πράξεών μας και θα πολεμήσουμε την κηδεμόνευση.
Θα κατανοήσουμε πως δεν ταιριάζει στην ατάραχη φύση των θεών ν’ ασχολούνται με τ’ ανθρώπινα και δεν ωφελεί ν’ αποδίδουμε σ’ αυτούς όσα μας συμβαίνουν.
Θα κατανοήσουμε πως όσο ζούμε δεν έχει νόημα να μας κυριεύει ο φόβος του θανάτου, καθώς δεν πρόκειται να τον αντιληφθούμε ούτε όταν θα έρθει ούτε αφού θα έχει έρθει.
Με τη φρόνηση θα ζυγίσουμε σωστά τις επιθυμίες μας και θα επιτύχουμε την αυτάρκεια, για να νιώθουμε ασφαλείς και ελεύθεροι, καθώς αρκούμενοι στα λίγα εισπράττουμε γνήσια χαρά και από αυτά και από τα παραπάνω, όταν μας τυχαίνουν.
Θα κατανοήσουμε πως είναι περιττό το κυνήγι της φήμης και της εξουσίας καθώς οδηγούν την ψυχή μας σε όλο και μεγαλύτερη ταραχή.
Με τη φρόνηση θα κατανοήσουμε την αξία και το νόημα της γνήσιας επικούρειας φιλίας, του αθάνατου αγαθού που χτίζει ολοκληρωμένες κοινωνίες στηριγμένες στη φυσική σύμβαση του μη βλάπτειν ίνα μη βλάπτεσθαι αντί για το δίκαιο το επινοημένο από τα λογής συμφέροντα.

Και τις 4 έννοιες που έδωσε ο Επίκουρος τ’ όνομά του η ελευθερία, η αταραξία, η ηδονή, η φιλία βρίσκονται μέσα στην ανθρώπινη φύση. Χρωστάμε χάρη στην μακάρια φύση που έκανε εύκολα τα αναγκαία και δύσκολα τα μη αναγκαία.
Η Επικούρεια φιλοσοφία είναι μια φιλοσοφία του κατά φύση ευ ζην.

Αν η ελευθερία είναι η ηδονή τότε η σκλαβιά είναι πόνος. Εδώ θα συναντήσουμε και την ενότητα των αντιθέτων του Ηράκλειτου με την ερμηνεία που της έδωσε ο Δημόκριτος. Το ένα γίνεται κατανοητό χάρη στο έτερο, το αντίθετό του. Τόσο λαχταρούμε την ελευθερία όσο βιώνουμε τη στέρησή της. Όσο πιο βαριά η ανάγκη τόσο πιο ισχυρή η θέληση γι αποφυγή της.
«Κακόν ανάγκη αλλ’ ουδεμία ανάγκη ζην μετ’ ανάγκης» λέει ο δάσκαλος.

Θα αποφύγουμε την κοινοτυπία πως τη σημερινή εποχή συμβαίνει αυτό ή εκείνο. Ο άνθρωπος υπάρχει πάντοτε ως θύμα των εξουσιαστικών ελίτ. Από εκείνα τα χρόνια ο Επίκουρος αναγνώριζε πως η μεγάλη μάζα των ανθρώπων βιώνει «…το δεσμωτήριο από τα εγκύκλια και τα πολιτικά».

Το πώς πορεύεται ο κόσμος και τα δημόσια πράγματα, το ζούμε αιώνες τώρα: Θ’ ανοίξω ξανά την παρένθεση. Επιτρέψτε μου για την οικονομία του λόγου τις παρακάτω γενικεύσεις:
Τα μοντέλα διοίκησης είναι πλατωνικά και πυθαγόρεια. Πυραμιδικά και συντεχνιακά. Η πνευματική και θρησκευτική καθοδήγηση στωική, με αρκετό Πλάτωνα εδώ στα δικά μας. Η επιστημονική σκέψη κυρίως αριστοτελική. Οι κοινωνικές δομές συντεχνιακές επίσης και τα οικονομικά συστήματα είτε καπιταλιστικά είτε μαρξιστικά εμπνέονται από το στωικισμό. Ο καθένας άνθρωπος μέσα του, μέχρι ν’ αλλοτριωθεί η φύση του, και στο βαθμό αντίστασης που διαθέτει, είναι επικούρειος.
Ενδεχομένως όλο αυτό είναι συνταγή παραφροσύνης. Εμείς όμως εφόσον έχουμε κατανοήσει τον Επίκουρο, είμαστε ικανοί να βιώσουμε και να δείξουμε τις λύσεις. Εξάλλου η διέξοδος βρίσκεται στην ίδια τη φύση μας.
Οι Κήποι στην αρχαιότητα ήταν εστίες επικούρειας ζωής και διαρκούς εμπνευσμένης διαφώτισης. Ο Επίκουρος είναι πάντα το ίδιο επίκαιρος όσο και η ανθρώπινη ανάγκη για το κατά φύσιν ευ ζην.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, Επίκουρος, Η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου
[2] Στο ίδιο, σελ.218
[3] Ο Πλάτων είναι βέβαιος πως στα άστρα κατοικούν οι ψυχές ώστε είναι βέβηλοι όσοι τους αποδίδουν φυσικές ιδιότητες: Όποιοι κατά το παρελθόν βρέθηκαν μπλεγμένοι με το να διαβεβαιώνουν ψευδώς, ότι τα ουράνια σώματα είναι “μεστά λίθων και γης”, οφείλουν να θεωρήσουν ως μόνους υπεύθυνους τους εαυτούς τους. Πλάτων, Νόμοι 967 B-C
[4] Στωικοί
[5] «…Επίκουρος μεν έλεγε την φιλοσοφίαν ενέργειαν είναι λόγοις και διαλογισμοίς τον ευδαίμονα βίον περιποιούσαν». Σέξτος Εμπειρικός.
[6] «…το πρόβλημα ου τούτό εστίν τι της ευδαιμονίας ποιητικόν, τι δε το ευδαιμονείν εστίν…». Διογένης Οινοανδέας
[7] «Και δια τούτο την ηδονήν αρχήν και τέλος λέγομεν είναι του μακαρίως ζην, ταύτην γαρ αγαθόν πρώτον και συγγενικόν έγνωμεν…» Επιστολή προς Μενοικέα 129
[8] «…φυσικώς και αδιδάκτως το ζώον φεύγει μεν την αλγηδόνα διώκει δε την ηδονήν…». Σέξτος Εμπειρικός
[9] «Όταν ουν λέγωμεν ηδονήν τέλος υπάρχειν, ου τας των ασώτων ηδονάς, …αλλά το μήτε αλγείν κατά σώμα μήτε ταράττεσθαι κατά ψυχήν…». Επιστολή προς Μενοικέα
[10] Χαράλαμπος Θεοδωρίδης, Επίκουρος, Η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου, σελ.219
[11] Λουκρήτιος Κάρος, De rerum natura II 251-260
[12] Η αρχή της αβεβαιότητας της ύλης, μέσα από τα πειράματα του Χάϊζενμπεργκ επιβεβαιώνουν τον Επίκουρο. Βλ. Μαίρη Σταματιάδου, Επίκουρος και κβαντική φυσική.
[13] «Τούτων δε πάντων αρχή και το μέγιστον αγαθόν φρόνησις, διό και φιλοσοφίας τιμιώτερον υπάρχει φρόνησις, εξ ης αι λοιπαί πάσαι πεφύκασι αρεταί…» Επιστολή προς Μενοικέα 132

Δευτέρα, 2 Ιουνίου 2014



ΦΙΛΟΙ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ
«ΚΗΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

7η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΩΝ ΣΤΟΝ ΟΛΥΜΠΟ
ΘΕΜΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Φίλοι μας
Το θέμα και η διαδικασία με την οποία θα γίνει η 7η Πανελλήνια Συνάντηση Επικουρείων στις 5 Ιουλίου ημέρα Σάββατο και ώρα 10.00 πμ, στα πλαίσια των Προμηθείων στον Όλυμπο είναι η παρακάτω.
Το θέμα της Συνάντησης θα είναι: «Η βιωματική προσέγγιση της Επικούρειας Φιλοσοφίας».
Το θέμα θα εξετασθεί σε δύο ενότητες α) ατομική, β) συλλογική.
Για την κάθε ενότητα θα γίνουν έξι εισηγήσεις των 5 λεπτών. Μετά από τις εισηγήσεις της κάθε ενότητας θα υπάρχει χρόνος για τοποθετήσεις – συμπληρώσεις – ερωτήσεις (συζήτηση) από τους φίλους που παρευρίσκονται και από το κοινό, οι οποίες θα έχουν χρονική διάρκεια δύο λεπτών. Δηλαδή θα ξεκινήσουμε με 6 εισηγήσεις για την ατομική βιωματική προσέγγιση και θα ακολουθήσει η συζήτηση, κατόπιν θα ακολουθήσουν οι 6 εισηγήσεις για την συλλογική βιωματική προσέγγιση και μετά η συζήτηση για αυτήν την ενότητα.
Οι εισηγήσεις θα κατανεμηθούν μεταξύ των φίλων των Κήπων Αθηνών και Θεσσαλονίκης ανάλογα με την ζήτηση. Οι φίλοι που δεν θα μπορέσουν να κάνουν εισήγηση, αν και το επιθυμούν, θα έχουν τη δυνατότητα να κάνουν τοποθέτηση δύο λεπτών στη συζήτηση. Θα πρέπει να τονισθεί ότι οι χρόνοι των εισηγήσεων αλλά και των τοποθετήσεων θα τηρηθούν αυστηρότατα, για τον λόγο αυτό παρακαλούνται οι φίλοι να προσαρμόσουν τις εισηγήσεις τους και τις τοποθετήσεις τους, έτσι ώστε να βρίσκονται μέσα στα χρονικά όρια. Για λόγους σεβασμού των παρισταμένων η μικροφωνική θα κλείνει μετά το πεντάλεπτο ή τα δύο λεπτά της τοποθέτησης.
Μετά την συνάντησή μας αυτή, θα ακολουθήσει συμπόσιο για το οποίο θα ενημερωθείτε εγκαίρως.
Όσοι φίλοι θα επιθυμούσαν να κάνουν παρέμβαση ή τοποθέτηση σε κάποια ενότητα, να μας το δηλώσουν μέχρι την 20-6-2014 στο mail: k.kalevras@gmail.com ή στο τηλ. 6977688971.

Δευτέρα, 12 Μαΐου 2014

ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΠΙΕΡΙΔΑ ΓΗ

ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΩΝ ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ "ΚΗΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ" ΣΤΗΝ ΠΙΕΡΙΔΑ ΓΗ. ΚΥΡΙΑΚΗ 11-5-2014. ΒΡΘΡΕΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΟΡΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΒΟΡΙΕΣ ΠΑΡΦΕΣ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΗ ΠΑΛΑΙΑ ΒΡΟΝΤΟΥ


Δευτέρα, 31 Μαρτίου 2014

Οι φίλοι της Επικούρειας φιλοσοφίας ΚΗΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ανακοινώνουν ότι:
Την Τετάρτη 2 Απριλίου 2014 και με ώρα προσέλευσης 8.30 μμ θα πραγματοποιηθεί η εισήγηση του επικούρειου φίλου μας Κώστα Καρδερίνη με θέμα : << Η εντός πόλεως ευτοπία>>. Η παρουσίαση θα γίνει στην αίθουσα των τραπεζοϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης, οδός Βασιλέως Ηρακλείου 32, 8ος όροφος, με ελεύθερη είσοδο για όλους.
Η εισήγηση κάνει αναφορά στις σημερινές συνθήκες των πόλεων των οικοδομικών τετραγώνων καθώς και στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών για την αναμόρφωση της ζωής. Βασίζεται στο βιβλίο του Ιορδάνη Στυλίδη ¨ένα οικοδομικό τετράγωνο¨ (εκδόσεις "το κεντρί") και θα μας δώσει την ευκαιρία να εξετάσουμε νέες ιδέες από την Επικούρεια σκοπιά.

Τρίτη, 14 Ιανουαρίου 2014

Δ΄ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ


 15 και 16 Φεβρουαρίου 2014 Γέρακας Αττικής

Πρόγραμμα

Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014


17.00-17.15 Έναρξη συμποσίου Αθανάσιος Ζούτσος, Δήμαρχος Παλλήνης

17.15-17.30 Χαιρετισμοί
Κήπος Αθηνών
Κήπος Θεσσαλονίκης

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ
Παρουσίαση: Κάτια Κρέτση

17.30-17.40 Επικούρου Βίος Ελένη Καπράλου

17.40-18.25 Ενότητα Α: ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ

17.40-17.50 Ο Επικούρειος Κανών Κώστας Καλεύρας

17.50-18.00 Άτομα στοιχεία και άτομες αρχές Γιώργος Μπακογιάννης

18.00-18.15 Ο πυρήνας της Ηθικής του Επίκουρου Δημήτρης Λιαρμακόπουλος

18.15-18.25 Επικούρεια φιλοσοφία ή Επικουρισμός; Δημήτρης Άλτας

18.25-18.45 Διάλειμμα

18.45-19.00 "Χαίρε, Νεοκλείδα", χοροθέαμα  Ομάδα Μελέτης της Αρχαίας Όρχησης του Θεάτρου Δόρα Στράτου

19.00-20.00 Ενότητα Β: ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

19.15-19.30 Ανθρωπιστικές αξίες στην Φιλοσοφία του Επίκουρου και των μαθητών του Αρχοντία Λιοντάκη

19.30-19.45 Ο επικούρειος ανθρωπισμός του Γκασσαντί και οι επιδράσεις του στον Διαφωτισμό Όλγα Θεοδώρου

19.45-20.00 Επικούρειες επιδράσεις στον σύγχρονο Ανθρωπισμό Χρήστος Γιαπιτζάκης

20.15-20.30  Διάλειμμα

20.30-20.40 Μουσικό Ανθολόγιο

20.40-21.00 Συζήτηση Συντονιστής: Αντώνης Μπιλίσης

21.30 Συμπόσιο σε ταβέρνα

Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2014

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

Παρουσίαση: Κάτια Κρέτση

10.00-11.00 Ενότητα Γ: ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

10.00-10.15 Ανιχνεύσεις των αξιών του «Επιτάφιου λόγου» του Περικλή στην Επικούρεια φιλοσοφία Τάκης Παναγιωτόπουλος

10.15-10.30 Η Επικούρεια φιλοσοφία σε αρχαίες επιγραφές Ελένη Καραμπατζάκη

10.30-10.40 Η λογική στην Επικούρεια μέθοδο διδασκαλίας Μαίρη Σταματιάδου

10.40-10.50 Λάθε βιώσας Κώστας Τριανταφυλλίδης

10.50-11.00 Η σημασία της θρησκευτικής πράξης στον Επίκουρο Γιώργος Μεταξάς

11.00-11.45 Ενότητα Δ: Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΕΩΣ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

11.00-11.15 Ο Επίκουρος στον Μεσαίωνα Λεωνίδας Αλεξανδρίδης

11.15-11.25 Η δεισιδαιμονία του μεταφυσικού και η επικούρεια κοσμοθέαση Δημήτρης Δημητριάδης

11.25-11.35 Ο Ελληνικός Μεσαίωνας και εμείς Γιώργος Καπλάνης

11.35-11.45 Η επίδραση του Λουκρήτιου στην ποίηση του 16ου-17ου αιώνα Ασπασία Παπαδοπεράκη

11.45-12.00 Διάλειμμα

12.00-12.10 Μουσικό Ανθολόγιο Νίκη Τριπύλα

12.10-12.35 Ενότητα Ε: ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ

12.10-12.25 Η επίδραση του Επικούρειου Γκασσαντί στον Ιώσηπο Μοισιόδακα Η. Τεμπέλης – Ο. Θεοδώρου

12.25-12.35 Επικούρειες επιδράσεις στον Ρήγα Βελεστινλή Μπάμπης Πατζόγλου

12.35-13.35 Ενότητα ΣΤ: Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

12.35-12.50 Η σημασία της Επικούρειας φιλοσοφίας σήμερα Γιώργος Σκουλάς

12.50-13.00 Η διαφορά της Δημοκρίτειας και Επικούρειας φιλοσοφίας-Η διδακτορική διατριβή του Καρλ Μαρξ  Άννα Λάζου

13.00-13.15 Επικούρειες απόψεις περί ευθανασίας Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης

13.15-13.25 Επικούρεια γνωσιακή ψυχοθεραπεία Μανώλης Κουγιουμτζόγλου

13.25-13.35 Αυτάρκεια και αυτονομία Θέμης Μίχος

13.35-14.00 Γενική Συζήτηση - Αποτίμηση του Συμποσίου

Συντονιστής: Γιώργος Μπακογιάννης

Οι Ομιλητές του Συμποσίου


Λεωνίδας Αλεξανδρίδης – Είναι Πολιτικός Μηχανικός και ζει στην Αθήνα. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει διαλέξεις για την Eπικούρεια φιλοσοφία. Έχει μεταφράσει επικούρεια κείμενα του Κικέρωνα του Σενέκα και του Γκυγιώ καθώς και την επιστολή προς Μενοικέα του Επίκουρου. Είναι μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Δημήτρης Άλτας – Είναι Ιατρός Καρδιολόγος. Σπούδασε στο ΑΠΘ (Ιατρική Σχολή). Ιδιωτεύει από το 1992. Ασχολείται με την Αρχαία Ελληνική ιστορία και Φιλοσοφία. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει δεκάδες διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία. Είναι μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος της Θεσσαλονίκης".

Χρήστος Γιαπιτζάκης – Γεννήθηκε στη Δράμα, με μισή του καταγωγή από την Κρήτη και ζει στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος Βιολογίας και Οδοντιατρικής, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος Μοριακής Βιολογίας και διδάκτωρ Ιατρικής Γενετικής με θέμα «Μοριακή γενετική μελέτη της χορείας του Huntington και της μυοτονικής δυστροφίας σε ελληνικές οικογένειες». Είναι συγγραφέας του βιβλίου ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΩΝ ΔΟΞΑΙ. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει δεκάδες διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είναι ιδρυτικό μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Δημήτρης Δημητριάδης-Είναι απόφοιτος της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Αλεξανδρούπολης με μετεκπαίδευση στη Μαράσλειο. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει δεκάδες διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία. Ζει στην Αλεξανδρούπολη.

Όλγα Θεοδώρου - Γεννήθηκε και κατοικεί στην Καστοριά. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, καθώς επίσης και του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του ίδιου Πανεπιστημίου. Έλαβε το Διατμηματικό Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στην Ελληνική Φιλοσοφία-Φιλοσοφία των Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με θέμα της διπλωματικής της «Ο Επικουρισμός του Pierre Gassendi».

Αρχοντία Λιοντάκη – Είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Γεννήθηκε στην Κρήτη και ζει στην Αθήνα. Έχει δώσει διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία και είναι μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Γιώργος Μεταξάς - Ζει στη Θεσσαλονίκη και είναι Πολιτικός Μηχανικός. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία.

Γιώργος Μπακογιάννης - Ζει στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος του Φυσικού Τμήματος του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με μεταπτυχιακό στη Θεωρητική Φυσική. Έχει δώσει δεκάδες διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία και είναι ιδρυτικό μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Κώστας Καλεύρας - Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Είναι ελεύθερος επαγγελματίας. Είναι ιδρυτικό μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας Κήπος της Θεσσαλονίκης.

Γιώργος Καπλάνης - Ζει στη Θεσσαλονίκη και είναι Συμβολαιογράφος. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία. Είναι ιδρυτικό μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος της Θεσσαλονίκης".

Ελένη Καπράλου - Γεννήθηκε στην Καλαμάτα Μεσσηνίας. Σήμερα ζει στην Αθήνα, όπου και εργάζεται ως δικηγόρος. Είναι φίλη της επικούρειας φιλοσοφίας και μέλος του Κήπου Αθηνών.

Ελένη Καραμπατζάκη – Επίκουρη Καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Είναι πτυχιούχος Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, κάτοχος μεταπτυχιακού Κοινωνιολογίας και διδακτορικού Κοινωνικής Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο East Anglia με θέμα «Άτομο και κοινωνία στον Πλάτωνα και τον Ντυρκέμ».

Μανώλης Κουγιουμτζόγλου – Πτυχιούχος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, πτυχιούχος Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, και πτυχιούχος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Έλαβε το Διατμηματικό Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στην ¨Ελληνική Φιλοσοφία-Φιλοσοφία των Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων με θέμα της διπλωματικής του "Η αντιμετώπιση του ψυχικού άλγους στα πλαίσια της Κλασικής Φιλοσοφικής Ψυχοθεραπείας».

Κάτια Κρέτση – Ζει στην Αθήνα και εργάζεται σε ασφαλιστική εταιρεία. Είναι ιδρυτικό μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Άννα Λάζου - Γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι λέκτορας Ανθρωπολογικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Σπούδασε Φιλοσοφία στη Φιλοσοφική Σχολή (1980) και στο Birkbeck College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου (1984 – 1990) (Φιλοσοφία του Νου, Λογική, Αισθητική, Πολιτική Φιλοσοφία, Επιστημολογία) και Θέατρο στην Αθήνα (Δραματική Σχολή Β. Ρίτσου). Είναι διδάκτορας Φιλοσοφίας («Άνθρωπος, Φύση και Πράξη», 2006). Από το 1992 συντονίζει την ομάδα μελέτης της αρχαίας όρχησης στο Θέατρο της Δ. Στράτου, συνθέτει και σκηνοθετεί πειραματικές παραστάσεις θεάτρου και χοροθεάτρου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, στο πλαίσιο Πανεπιστημιακού κι ερευνητικού θεάτρου.

Δημήτρης Λιαρμακόπουλος
- Γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Απόφοιτος της Νομικής του Α.Π.Θ., όμως τον κέρδισαν το εμπόριο και οι επιχειρήσεις. Είναι μέλος της ομάδας φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος Θεσσαλονίκης" από το 2010.
Θέμις Μίχος - Zει στην Αθήνα και είναι πτυχιούχος σχολής Ναυπηγών και Δάσκαλος τεχνικής εκπαίδευσης, ως πτυχιούχος της ΣΕΛΕΤΕ. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει πολλές διαλέξεις για την επικούρεια φιλοσοφία. Είναι μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Τάκης Παναγιωτόπουλος - Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Έχει σπουδάσει Πληροφορική και εργάζεται ως διοικητικός υπάλληλος στο δημόσιο τομέα. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει πολλές διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία. Είναι ο ιδρυτής και διαχειριστής του διαδικτυακού τόπου www.epicuros.gr. Είναι ιδρυτικό μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Ασπασία Παπαδοπεράκη – Είναι γλύπτρια. Γεννήθηκε στα Σπήλια του Ηρακλείου Κρήτης και ζει στην Αθήνα. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών. Έχει φιλοτεχνήσει το ολόσωμο από ορείχαλκο γλυπτό της Μαρίας Κάλλας (Πλατεία Μαδρίτης, Αθήνα), τις προτομές του Νίκου Ξυλούρη και του Κωνσταντίνου Καβάφη, και άλλα πολλά γλυπτά. Το 2009 τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο του καλλιτεχνικού έργου της. Είναι συγγραφέας μεταξύ άλλων βιβλίων και του βιβλίου Ο ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ. Είναι μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Μπάμπης Πατζόγλου - Γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα. Έχει σπουδάσει Οικονομικά και είναι συγγραφέας. Έχει αρθρογραφήσει και έχει δώσει διαλέξεις για την Επικούρεια φιλοσοφία και είναι μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Βίκη Πλατιά - Είναι Παιδαγωγός. Είναι ιδρυτικό μέλος των Φίλων Επικούρειας Φιλοσοφίας "Κήπος των Αθηνών".

Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης– Λέκτορας Εφαρμοσμένης Ηθικής στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι πτυχιούχος Φιλοσοφίας και Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα διδακτορικής διατριβής «Η ιδέα της ευθανασίας στην σύγχρονη Βιοηθική».

Γιώργος Σκουλάς
– Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας στην Θεσσαλονίκη. Είναι πτυχιούχος Οικονομικών Επιστημών, Πολιτικών Επιστημών, μεταπτυχιακού Πολιτικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Waterloo (Καναδάς) και διδακτορικού στην Κοινωνιολογία από το Πανεπιστήμιο York (Καναδάς) με θέμα «Τύποι σύγχρονου κράτους και ταξικές πρακτικές στην Ευρώπη του 19ου αιώνα».

Μαίρη Σταματιάδου - Ζει στην Αθήνα. Είναι Ομότιμη Καθηγήτρια Ιατρικής (Buswell Professor of Medicine). Έχει διδάξει Κβαντική Βιοφυσική στην Ιατρική Σχολή του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και είναι Ομότιμη Ερευνήτρια Α΄ Βαθμού του Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος». Είναι μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Νέας Υόρκης και συγγραφέας του βιβλίου με τίτλο: «Η Επικούρεια Λογική στην Κβαντική Θεωρία».

Ηλίας Τεμπέλης - Είναι Επίκουρος Καθηγητής Φιλοσοφίας στον Τομέα Ανθρωπιστικών και Πολιτικών Επιστημών της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων. Είναι διδάκτωρ Αρχαίας Ελληνικής Φιλoσoφίας και έχει πλούσιο ερευνητικό έργο σε τομείς όπως η Νεοπλατωνική φιλοσοφία κατά την ύστερη αρχαιότητα, η φιλοσοφία του Ελληνικού Διαφωτισμού κ.ά. 

Κώστας Τριανταφυλλίδης - Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Είναι ιδιοκτήτης του εναλλακτικού καφενέ «ΛΑΘΕ ΒΙΩΣΑΣ» που είναι και το στέκι των φίλων του Κήπου της Θεσσαλονίκης. Είναι ενεργό μέλος του Κήπου της Θεσσαλονίκης.

Ομάδα Μελέτης της Αρχαίας Όρχησης θεάτρου Δόρας Στράτου. Η Ομάδα Μελέτης της Αρχαίας Όρχησης, που λειτουργεί από το 1991 στο θέατρο της Δ. Στράτου και περιλαμβάνει φοιτητές, χορευτές, ηθοποιούς, Πανεπιστημιακούς δασκάλους και άλλους, από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η ιδιομορφία της είναι ότι συνδυάζει την επιστημονική έρευνα με την καλλιτεχνική αναζήτηση. Η θεωρητική έρευνα έχει αποδώσει τη δημοσίευση πολυάριθμων βιβλίων, άρθρων και επιστημονικών ανακοινώσεων σε επιστημονικά συνέδρια. Η πρακτική εφαρμογή περιλαμβάνει μαθήματα χορού, σεμινάρια και παραστάσεις. Στο πρόγραμμα εντάσσονται η θεωρητική και πρακτική μελέτη και έρευνα τόσο της ελληνικής αρχαιότητας (όρχηση, μουσική, αρχαίο δράμα) όσο και διαφορετικών χορευτικών παραδόσεων (ελληνικός, ινδικός, ανατολίτικος, αφρικάνικος, ιαπωνικός, σύγχρονος χορός κ.ά) και μορφές χοροθεραπείας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Φίλοι επικούρειας Φιλοσοφίας

www.epicuros.gr
www.epicuros.net